مبانی و مفاهیم جنگ شناختی

بخش اول:  مبانی و مفاهیم اولیه جنگ شناختی

• تعریف پایه و تمایز کلیدی
• مبانی علمی: جنگ شناختی بر چه بستری استوار است؟
• مؤلفه‌ها و ابزارهای کلیدی جنگ شناختی
• ویژگی‌های متمایزکننده جنگ شناختی

۱. تعریف پایه و تمایز کلیدی

جنگ شناختی (Cognitive Warfare) را می‌توان به صورت زیر تعریف کرد: جنگ شناختی، استفاده برنامه‌ریزی‌شده و هماهنگ از ابزارها و تکنیک‌ها برای تأثیرگذاری، دستکاری یا تخریب پردازش اطلاعات و کارکردهای شناختی (ذهنی) انسان‌ها، با هدف تحت تأثیر قرار دادن درک، تصمیم‌گیری و رفتار فرد، گروه یا جامعه هدف است.

تمایز کلیدی: برای درک دقیق‌تر، باید جنگ شناختی را از دو مفهوم نزدیک اما متفاوت متمایز کرد:

• جنگ روانی (Psychological Warfare) بیشتر بر روی عواطف، احساسات و انگیزه‌ها (مانند ترس، امید، نفرت) تمرکز دارد تا واکنش مطلوب را برانگیزد. هدف آن "احساسات" شماست.
• جنگ اطلاعاتی (Information Warfare) بر روی محتوای اطلاعات تمرکز دارد. هدف آن کنترل، دستکاری یا مختل کردن جریان اطلاعات برای برتری در فضای اطلاعاتی است. هدف آن "داده‌ها"ست.
• جنگ شناختی (Cognitive Warfare) این مفهوم یک سطح عمیق‌تر را هدف می‌گیرد: خود فرآیند فکر کردن. هدف آن تأثیرگذاری بر نحوه درک، تفسیر، قضاوت و تصمیم‌گیری شما نسبت به اطلاعات است. در واقع، جنگ شناختی از اطلاعات به عنوان مهمات و از مغز به عنوان میدان نبرد یاد می‌کند. به بیان ساده: جنگ اطلاعاتی "چیزی" را که می‌بینید کنترل می‌کند، جنگ روانی "احساس شما" نسبت به آن چیز را تحت تأثیر قرار می‌دهد، و جنگ شناختی "نحوه فکر کردن شما" درباره آن چیز را هک می‌کند.

 

۲. مبانی علمی: جنگ شناختی بر چه بستری استوار است؟

جنگ شناختی بر پایه یافته‌های علوم اعصاب شناختی (Cognitive Neuroscience)، روانشناسی شناختی و علوم اجتماعی استوار است. مهم‌ترین این مبانی عبارتنداز:

الف) سوگیری‌های شناختی (Cognitive Biases):

مغز انسان برای صرفه‌جویی در انرژی،از میان‌برهای ذهنی (هیوریستیک‌ها) استفاده می‌کند که منجر به خطاهای سیستماتیک در قضاوت می‌شوند. مهاجمان شناختی از این سوگیری‌ها بهره‌برداری می‌کنند. مثال‌ها:

• تأیید‌جویی (Confirmation Bias) تمایل به جستجو و پذیرش اطلاعاتی که باورهای قبلی ما را تأیید می‌کنند و نادیده گرفتن اطلاعات متضاد.
• اثر انکارناپذیری (Illusory Truth Effect) تکرار یک ادعا، حتی اگر آشکارا نادرست باشد، احتمال باورپذیری آن را نزد افراد افزایش می‌دهد.
• سوگیری خودخدمتی (Self-Serving Bias) تمایل به نسبت دادن موفقیت‌ها به خود و شکست‌ها به عوامل خارجی.

ب) بار شناختی (Cognitive Load):

ظرفیت پردازش اطلاعات مغز انسان محدود است. هنگامی که با حجم عظیم یا اطلاعات پیچیده و متناقض مواجه می‌شویم، دچار "بار شناختی" بیش از حد می‌شویم. در این حالت، مغز به جای تحلیل عمیق، به میان‌برهای ذهنی ساده‌تر روی می‌آورد و در برابر دستکاری آسیب‌پذیرتر می‌شود.

ج) عقلانیت محدود (Bounded Rationality):

تصمیم‌گیری انسان کاملاًمنطقی و مبتنی بر تمام اطلاعات موجود نیست، بلکه تحت تأثیر محدودیت‌های ذهنی، زمان و اطلاعات است. جنگ شناختی با ایجاد محیطی از اطلاعات ناقص یا مخدوش، این محدودیت‌ها را تشدید می‌کند.

 

 

 

د) یکپارچگی شناختی (Cognitive Coherence)

مغز به شدت به دنبال هماهنگی و انسجام بین باورها، نگرش‌ها و رفتارهایش است (نظریه ناهماهنگی شناختی فستینگر). جنگ شناختی می‌کوشد با تزریق اطلاعات متناقض، این انسجام را برهم زده و فرد را در حالت سردرگمی و بی‌ثباتی ذهنی قرار دهد.

۳. مؤلفه‌ها و ابزارهای کلیدی جنگ شناختی

الف) هدف (The Target)

• شناخت فردی: باورها، ارزش‌ها، حافظه، توجه و تصمیم‌گیری یک فرد.
• شناخت جمعی: فرهنگ مشترک، هویت گروهی، روحیه ملی، اعتماد اجتماعی و اجماع عمومی. هدف نهایی، تغییر رفتار در سطح کلان اجتماعی است.

ب) ابزار و کانال‌ها (Tools & Channels):

• اطلاعات نادرست (Misinformation) و اطلاعات غلط (Disinformation) اولی انتشار ناخواسته اطلاعات نادرست، و دومی انتشار عمدی آن با قصد فریب.
• شایعه‌پراکنی: انتشار داستان‌های اثبات‌نشده برای ایجاد بی‌ثباتی.
• تئوری‌های توطئه: ارائه روایت‌های ساده‌سازی‌شده و جایگزین برای توضیح رویدادهای پیچیده، که اغلب یک دشمن فرضی را مقصر جلوه می‌دهد.
• دستکاری عاطفی: استفاده از محتوایی که خشم، ترس یا نفرت را برمی‌انگیزد، زیرا چنین محتوایی سریع‌تر گسترش یافته و منطق را دور می‌زند.
• ربات‌ها و شبکه‌های مصنوعی: استفاده از حساب‌های جعلی برای ایجاد توهم اجماع یا تشدید اختلاف‌ها در فضای مجازی.
• فناوری‌های نوظهور: استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتوای جعلی عمیق (Deepfakes)، بهره‌برداری از داده‌های کلان (Big Data) برای هدفگیری شخصی‌شده و حتی تحریک مغزی (Brain Stimulation) در آینده.

 

ج) مکانیزم‌های عمل (Mechanisms of Action):

• قدرت تکرار: استفاده از اثر "انکارناپذیری".
• ساده‌سازی افراطی: کاهش مسائل پیچیده به دوگانه‌های "ما در برابر آنها".
• ایجاد پژواک‌خانه (Echo Chambers) و حباب‌های فیلتر (Filter Bubbles) الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی افراد را در معرض اطلاعاتی قرار می‌دهند که باورهایشان را تأیید می‌کند و آنها را از دیدگاه‌های مخالف جدا می‌سازد.
• حمله به اعتماد (Targeting Trust) تضعیف نظام‌مند نهادهای معتبر) مانند علم، رسانه‌های رسمی، دولت) تا هیچ منبع قابل اعتمادی باقی نماند و تنها منبع "حقیقت"، مهاجم باشد.

۴. ویژگی‌های متمایزکننده جنگ شناختی

• غیرخشونت‌آمیز اما ویرانگر: برخلاف جنگ متعارف، در اینجا اثری از گلوله و خونریزی مستقیم نیست، اما می‌تواند به فروپاشی اجتماعی، بی‌ثباتی سیاسی و نابودی سرمایه اجتماعی منجر شود.
• مرزناپذیر: میدان نبرد آن، فضای سایبری و ذهن انسان‌هاست که هیچ مرز فیزیکی ندارد.
• همه‌جاگیر و پیوسته: این جنگ در زمان صلح، بحران و جنگ به صورت پیوسته در جریان است.
• هدفگیری شخصی‌شده: با استفاده از داده‌کاوی، پیام‌ها می‌توانند برای بهره‌برداری از شخصیت خاص هر فرد یا گروه، سفارشی‌سازی شوند.
• انکارپذیری: اثبات منبع و قصد حمله اغلب بسیار دشوار است، زیرا مهاجمان از روش‌های پنهانکاری و انکار استفاده می‌کنند.
• تأثیر بلندمدت: تغییر باورها و شناخت یک جامعه فرآیندی زمان‌بر است، اما اثرات آن می‌تواند برای نسل‌ها باقی بماند.

 

 

 

جمع‌بندی نهایی

جنگ شناختی را می‌توان "سلاح‌سازی علوم مغز و شناخت" دانست. این نوع جنگ، میدان نبرد را از زمین، دریا، هوا و فضای سایبری به درون آخرین قلمرو انسانی، یعنی مغز انسان، منتقل می‌کند. دفاع در برابر آن نیازمند سواد رسانه‌ای و شناختی، تقویت نهادهای اعتمادساز، شفافیت، و در نهایت، شناخت عمیق از مکانیزم‌های شناختی خودمان است تا بتوانیم در برابر تلاش‌های برنامه‌ریزی‌شده برای هک کردن ذهنمان مقاومت کنیم

 

 

جنگ شناختی مقدماتی

#آشنائی با جنگ شناختی: مدرس دکتر محسن آقائی

تو مَپندار که در فِکر تنم
نگران سرطان وطنم

او که بیمار شود ما همه نیز
من که بیمار شوم ، یک بدنم

 

جنگ شناختی به مجموعه‌ای از استراتژی‌ها و تکنیک‌ها اشاره دارد که هدف آن تغییر درک، افکار، باورها و رفتارهای فرد یا گروهی از افراد است. این نوع جنگ به‌ویژه در میدان‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به‌کار برده می‌شود و بیشتر با استفاده از رسانه‌ها، تبلیغات و اطلاعات مخدوش یا نادرست انجام می‌شود.

اهمیت آشنایی اقشار مختلف جامعه با جنگ شناختی،به ویژه معلمان، اساتید و دانشجویان

آشنایی معلمان و اساتید دانشگاه با مفهوم جنگ شناختی از جنبه‌های مختلفی دارای اهمیت است. این آگاهی به آن‌ها کمک می‌کند تا بتوانند به‌بهترین شکل ممکن با چالش‌های مربوط به تفکر انتقادی و دسترسی به اطلاعات در دنیای امروز برخورد کنند.

تأثیر بر روی کیفیت آموزش

• تقویت تفکر انتقادی: آگاهی از جنگ شناختی به معلمان کمک می‌کند تا دانش‌آموزان و دانشجویان را به‌سمت تفکر انتقادی هدایت کنند و آن‌ها را در تشخیص اطلاعات درست از نادرست یاری دهند.
• آماده‌سازی برای مواجهه با چالش‌ها:  با درک استراتژی‌های جنگ شناختی، اساتید می‌توانند نسل جوان را برای مواجهه با اطلاعات گمراه‌کننده و دستکاری شده آماده سازند.

ارتقاء مهارت‌های رسانه‌ای

• پرورش مهارت‌های تحلیل رسانه‌ای: آشنایی با جنگ شناختی به معلمان کمک می‌کند تا دانشجویان را در تحلیل صحیح محتوای رسانه‌ها یاری کرده و ضعف‌های موجود را شناسایی کنند.
• تشویق به بررسی منابع: آشنایی با این مفهوم آن‌ها را به بررسی دقیق‌تر منابع اطلاعاتی سوق می‌دهد.

تأثیر اجتماعی و فرهنگی

• افزایش آگاهی اجتماعی: اساتید می‌توانند با برگزاری کارگاه‌ها و سمینارها آگاهی اجتماعی در ارتباط با جنگ شناختی را افزایش دهند و افراد را به بحث و بررسی در این زمینه ترغیب کنند.
• ترویج فرهنگ گفتگو: توانایی مدیریت بحث‌های جمعی در کلاس‌ها به‌منظور مقابله با اثرات منفی جنگ شناختی.

نکات کلیدی جنگ شناختی

• هدف‌گذاری بر روی افکار: جنگ شناختی سعی دارد تا بر روی نحوه تفکر و ادراک مردم تأثیر بگذارد.
• استفاده از رسانه‌ها: رسانه‌های اجتماعی، خبرگزاری‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال ابزارهای اصلی این نوع جنگ هستند.
• تولید اطلاعات نادرست: پخش شایعات و اطلاعات غلط برای به‌هم‌ریختن نظم اجتماعی و سیاسی.
• تأثیر فرهنگی: تلاش برای تغییر ارزش‌ها و باورهای فرهنگی از طریق برنامه‌های خاص و فعالیت‌های هنری.

آشنایی معلمان و اساتید دانشگاه با جنگ شناختی نه‌تنها به ارتقاء کیفیت آموزش و یادگیری کمک می‌کند، بلکه میتواند به شکل‌گیری جامعه‌ای آگاه‌تر، ناقدتر و مقاوم‌تر در برابر اطلاعات نادرست و جنگ‌های شناختی منجر شود.

کانال آموزشی دکتر رضا مقدسی

•      #کانال _آموزشی_زیست_شناسی_برای_همه در آپارات:  https://www.aparat.com/Drrezamoghaddasi

•      #کانال _آموزشی_زیست_شناسی_برای_همه در ایتا:  dr_rezamoghaddadi@

•      #وبلاگ_آموزشی_ دغدغه_آموزش:  https://rezamoghaddasi.blog.ir/

•      #صفحه آموزش دکتر مقدسی در لینکدین https://www.linkedin.com/in/dr-reza-moghaddasi-0a4bb982/

•      رایانامه ارتباط با مدیر کانال : [e-mail]

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

1. 1. مبانی و مفاهیم جنگ شناختی: دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/ptr99z5
   2. جنگ سخت : دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/rdo6ri0 
   3. جنگ نیمه سخت: دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/ymmeb25
   4.  جنگ نرم؛ دکتر محسن آقائی  https://www.aparat.com/v/aajh62v
   5. فضای سایبری چیست؟ : دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/ujl78jw
   6. محورهای مواجهه با فضای سایبری؛ دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/cct1390
   7. بررسی دلائل تغییر ماهیت جنگ ها، دکتر محسن آقائی  https://www.aparat.com/v/gsd587q
   8. خصوصیات، فرصت ها و چالش های فضای سایبری، دکتر محسن آقائی   https://www.aparat.com/v/rvf99w2
   9. ویژگی های جنگ سایبری،  دکتر محسن آقائی  https://www.aparat.com/v/uujbc83
   10. اهمیت تحلیل داده در آموزش، دکتر محسن آقائی  https://www.aparat.com/v/xtvawqa
   11. پنتاگون، تسخیر قلب ها و ذهن ها، دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/avdma62
   12. متقاعدسازی در جنگ شناختی، دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/fle699v
   13. تکنیک های متقاعدسازی در جنگ شناختی، دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/avtrg8d
   14. ابعاد و روشهای جنگ شناختی، دکتر محسن آقائی  https://www.aparat.com/v/lhw2e37
   15. جنگ شناختی و رسانه، دکتر محسن آقائی  https://www.aparat.com/v/kel6k6u
   16. جنگ شناختی و جنگ ترکیبی، دکتر محسن آقائی https://www.aparat.com/v/asr64l8

 

دانش مغز و پویش با هم مدرسه بسازیم

#دانش_مغز

دکتر رضا مقدسی: پیشگام در دانش مغز و آموزش

دکتر رضا مقدسی، استاد  نوروفیزیولوژی، با تولید ویدئوهای آموزشی در زمینه دانش مغز، به انتقال دانش و افزایش آگاهی عمومی در این حوزه می‌پردازد. از طریق کانال آپاراتی، او به بررسی موضوعات مختلف مرتبط با عملکرد مغز و مسابقه دانش مغز می‌پردازد.

 ویدئوهای معرفی مسابقه دانش مغز

در این ویدئوها، دکتر مقدسی به نکات زیر پرداخته است:

1. معرفی مسابقه دانش مغز: توضیحات دقیق درباره مسابقه‌ای که به ترویج مباحث مختلف نوروفیزیولوژی و آشنایی با ساختار و کارکرد مغز اختصاص دارد.
2. اهمیت یادگیری: تشویق دانش‌آموزان و دانشجویان به مشارکت در این مسابقه و یادگیری اطلاعات جدید درباره ساختار و عملکرد مغز.
3. پرسش‌ها و چالش‌ها: ارائه سؤالات و چالش‌هایی که در مسابقه مطرح می‌شود و تأکید بر اهمیت تفکر انتقادی و تحقیق در این زمینه.

 هدف از تولید محتوا

این ویدئوها به منظور ایجاد فضایی آموزشی و رقابتی طراحی شده است تا جوانان را به یادگیری جذاب و مشارکت در مباحث علمی تشویق کند. دکتر مقدسی بر این باور است که آگاهی از عملکرد مغز و فرآیندهای آن می‌تواند به افراد کمک کند تا به بینش عمیق‌تری نسبت به خود و دیگران دست یابند.

 پویش "با هم مدرسه بسازیم"

کانال زیستا و پویش "با هم مدرسه بسازیم" در تلاش است تا فضایی متشکل از همکاری و تبادل دانش ایجاد کند. به دنبال ایجاد ارتباط موثر بین دانش‌آموزان، دانشجویان و اساتید، این پویش به دنبال ایجاد محیطی آموزشی و مهیج است که در آن یادگیری به یک تجربه خوشایند و معنوی تبدیل شود.

از شما دعوت می‌شود تا با شرکت در پویش و تماشای ویدئوهای دکتر مقدسی، به این پویش بپیوندید و دانش مغز را کشف کنید. بیایید با هم، دنیای بهتری بسازیم!

کانال آموزشی دکتر رضا مقدسی

•      #کانال _آموزشی_زیست_شناسی_برای_همه در آپارات:  https://www.aparat.com/Drrezamoghaddasi

•      #کانال _آموزشی_زیست_شناسی_برای_همه در ایتا:  dr_rezamoghaddadi@

•      #وبلاگ_آموزشی_ دغدغه_آموزش:  https://rezamoghaddasi.blog.ir/

•      #صفحه آموزش دکتر مقدسی در لینکدین https://www.linkedin.com/in/dr-reza-moghaddasi-0a4bb982/

•      رایانامه ارتباط با مدیر کانال : [e-mail]

 

1. آشنائی با دانش مغز 1 https://www.aparat.com/v/2u8f6
2. آشنائی با دانش مغز2  https://www.aparat.com/v/tBQGn
3. نوروفیزیولوژی بیماری پارکینسون https://www.aparat.com/v/3mHal
4. بیماری صرع https://www.aparat.com/v/dtfEk
5. تمایز جنسی مغز https://www.aparat.com/v/QFULJ
6. ستونهای عملکردی قشر مخ https://www.aparat.com/v/QFULJ
7. وبینار آشنائی با دانش مغز https://www.aparat.com/dashboard/videostat/49Dr2
8. کیندلینگ الکتریکی https://www.aparat.com/v/CESwm
9. علوم شناختی  https://www.aparat.com/v/I5nFL

*********************************

 

علوم و فناوری های همگرا

فناوری  های همگرا

بشر در قرن بیستم در حوزه علوم از مهندسی معدن در اعماق زمین تا مهندسی هوا و فضا توسعه زیادی داشته است و در این راستا از طبیعت استفاده و بهره برداری کرده است، اما از قرن بیست و یکم به نظر می رسد خود انسان، موضوع مورد مطالعه و مهندسی قرار گرفته است، بنابراین حوزه همگرا بحث رشته هایی است که در گذشته باهم ارتباط خاصی نداشتند اما به نظر می رسد در راستای این هدف در حال همگرا شدن هستند. منظور از هدف موردنظر، دستکاری و مهندسی انسان است؛ این رشته ها شامل زیست فناوری، نانو فناوری، فناوری اطلاعات و علوم شناختی است. اصطلاح فناوری همگرا در سال ۲۰۰۱ در نشستی که توسط بنیاد ملی علوم در آمریکا تشکیل شده بود، مطرح گردید، که برای آن بودجه خاصی را نیز در نظر گرفتند، پس از گذشت ۴ سال از این اتفاق، در کشور ما نیز معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، ستادی را در این زمینه تشکیل داد که هم اکنون هم در حال بررسی و آماده سازی بسترها و زیرساخت های آن هستند. جدای از بحث فناوری، این علوم قابلیت هایی را برای بشر ایجاد می کند که تبعات الهیاتی و دغدغه های فقهی و حقوقی را در حوزه دین و علوم اسلامی ایجاد می کند.

هم‌اکنون، جهان در حال تجربه کردن بنیان‌های انقلاب صنعتی چهارم است. انقلابی که بر روی همجوشی و همگرایی فناوری‌ها است. این حرکت به سوی انقلاب صنعتی چهارم که خود را به شکل یک ابرروند نشان داده است، موجب شده است که خطوط میان فناوری‌های فیزیکی، دیجیتالی و بیولوژیکی محو شوند. در حقیقت، دیجیتالی شدن، ستون فقرات انقلاب صنعتی چهارم است که به واسطه آن همگرایی فناوری‌ها و رشته‌های علوم روی داده و دانش‌ها و فناوری‌های نوینی، در این گذار پدیدار می‌شوند که نمونه‌های آن‌ها را می‌توان در هوش مصنوعی، واقعیت افزوده مجازی، اینترنت اشیا (IOT)، خودروهای خودران، پهبادها، چاپ سه‌بعدی، نانوفناوری، زیست‌فناوری، علوم مواد پیشرفته، ذخیره‌سازی انرژی و رایانش کوانتومی مشاهده کرد. انقلاب همگرایی، یک جابجایی پارادایمی است. همگرایی بازتفکر در این امر است که چگونه می‌توان پژوهش علمی را به گونه‌ای هدایت کرد که از گستره‌ای از دانش، از میکروب شناسی تا علوم رایانه‌ای و طراحی مهندسی، بهره‌مند شویم. در همگرایی میان علوم زیستی، فیزیکی و دیجیتالی، انقلاب صنعتی نوینی را تجربه خواهیم کرد که به "انقلاب صنعتی چهارم" موسوم است که آذرخش‌های آن نه‌تنها در صنایع و فناوری‌های آینده بازتاب دارند بلکه بر ماهیت انسان از دیدگاه فردی، اقتصاد و جهان کسب‌وکار نیز فرود خواهند آمد. بر پایه چنین اثرات شگرف در نتیجه جابجایی پارادایمی حاصل از همگرایی فناوری‌ها است که کشورهای پیشرفته جهان از دهه قبل، برنامه‌های هماهنگ خود را برای دریافت سودمندی‌های فناوری‌های همگرا آغاز کرده‌اند. خوشبختانه، در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری کشور عزیزمان ایران نیز مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا تشکیل شده است که محور توسعه فناوری کشور را براساس فناوری‌های همگرا مورد نشانه قرار داده است.

حرکت به سوی پژوهش‌های میان‌رشته‌ای روندی است که در دانشگاه‌های کشور نیز از دهه گذشته حضور خود را در قالب پروژه‌ها و مراکز تحقیقاتی میان‌رشته‌ای نشان داده است. در دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف، پژوهشکده‌ی علوم و فناوری‌های همگرا تاسیس شده است. دانشگاه آزاد دانشکده‌ای با عنوان علوم و فناوری‌های همگرا و کوانتوم راه‌اندازی کرده است. دانشگاه تربیت مدرس دانشکده‌ای با عنوان علوم و فناوری‌های بین‌رشته‌ای تاسیس کرده است. اما باید تأکید شود که همگرایی ورای حوزه میان‌رشته‌ای جای دارد و در حقیقت همگرایی شکل گسترش‌یافته‌ای از پژوهش میان‌رشته‌ای است. دانشمندان فعال در حوزه فناوری‌های همگرا به این واقعیت دست یافته‌اند که در همگرایی علوم فیزیکی، زیستی و دیجیتالی (انقلاب صنعتی چهارم)، هر کدام از این شاخه‌های علوم می‌تواند هنگامی که به حد کمال همگرایی می‌رسد از حوزه فکری، ایده‌ای و ابزاری دیگر شاخه‌های علم بهره بی‌نهایت را کسب کند و بدین سان حل مسایل پیچیده در جهان آکنده از پیچیدگی و سؤالات بی‌شمار انجام گیرد. هر چند که همگرایی و پژوهش میان‌رشته‌ای بسیار به یکدیگر نزدیکی دارند (تا حدی که به جای یکدیگر نیز در ادبیات سیاست علمی استفاده می شوند) اما بایستی به همگرایی فراتر از حوزه میان‌رشته‌ای نگریسته شود. در حقیقت، همگرایی از پژوهش میان‌رشته‌ای گذر می‌کند و به فراتر از همکاری چنگ می‌اندازد. همگرایی شاهراهی برای نوآوری است. توسعه در فناوری اطلاعات، مواد، تصویربرداری، فناوری نانو، اپتیک، فیزیک کوانتومی همراه با پیشرفت‌ها در محاسبه‌گری، مدل‌سازی و شبیه‌سازی، علوم فیزیکی را متحول کرده‌اند. حرکت به سوی همگرایی از مسیر میان‌رشته‌ای گذر می‌کند و به خلق فناوری‌های همگرا می‌انجامد. با وجود لمس چنین روند نیرومندی در محافل آکادمیک ایران، اما چالش هایی نیز نمایان شده‌اند. نخست آنکه اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها در اتمسفر میان‌رشته‌ای رشد نیافته‌اند و بسیار محصور در قالب‌های رشته‌ای خود هستند. گزارشی با عنوان فناوری‌های همگرا در بهبود عملکرد انسان نتایج کارگاه آموزشی برگزار شده در سوم و چهارم دسامبر ۲۰۰۱ توسط بنیاد ملی علوم و وزارت بازرگانی آمریکا را تبیین کرده است. همان‌طور که در این گزارش آمده است، دانشمندان و مهندسان در تمام زمینه‌های کاری باید دست‌کم در یکی از رشته‌های NBIC (نانوفناوری-زیست‌فناوری- فناوری اطلاعات- علوم شناختی) و زمینه‌های نزدیک به آن مهارت‌هایی را کسب کنند و با همکاران خود در دیگر زمینه‌ها همکاری کنند. موسسات آموزشی نیز در تمام جنبه‌ها باید اصلاحات برنامه‌ای و سازمانی عمده‌ای را برای بازسازی تدریس و پژوهش در زمینه‌ی علم و مهندسی بر عهده گیرند، به‌طوری که بتوان برای آموزش نیروی کار فنی برای آینده رشته‌های مجزای گذشته را حول اصولی مشترک به همگرایی رساند. از این‌رو پیش‌بینی می‌شود در چشم‌اندازی آینده‌نگرانه، با چنین حرکت به سوی همگرایی، بخش‌ها و دانشکده‌هایی که به شکل سنتی در قالب رشته‌های متمایز از هم شکل گرفته‌اند، رخت بربندد  و به جای آن‌ها، در دانشگاه‌های نسل سوم، مؤسسه‌های پژوهشی همگرا پدیدار شود.

مباحثه چیست؟

مباحثه چیست؟ اصول آن کدام است؟

دکتر رضا مقدسی

در سالهای اخیر همه روزه شاهد بحثها و مناقشات جدی روزانه در محیط کار و تحصیل می باشیم. فضای مجازی نیز امکان گسترش مباحث مختلف را بین افراد دور و نزدیک فراهم کرده است. آسیب شناسی مباحثه نشان می دهد که در خیلی از موارد مباحث علمی و تخصصی به مجادله و دعوا ختم می شود. حتی بین افراد به ظاهر مدعی و تحصیلکرده. به راستی چرا چنین است؟ در این نوشتار به تعریف و تبیین مباحثه و اصول علمی آن می پردازم. امیدوارم اندیشمندان و اهل فکر با نمایش عملی بحثهای علمی و تخصصی به افزایش دانش عمومی جامعه و ایجاد آرامش و همبستگی اجتماعی کمک نمایند.

الف. تعریف مباحثه

مباحثه یا دیالوگ یکی از روش‌های مؤثر برای تبادل نظر، یادگیری و حل مسائل است. مباحثه به عنوان یک فرآیند ارتباطی و تبادل نظر به شکل زیر تعریف می‌شود:

مباحثه (Debate) به معنای تبادل­نظر ساختاریافته و منظم بین دو یا چند نفر است که در آن شرکت‌کنندگان به بررسی و تحلیل یک موضوع خاص می‌پردازند. این فرآیند معمولاً شامل ارائه دلایل، شواهد و استدلال‌ها برای حمایت از یک دیدگاه خاص و نقد دیدگاه‌های مخالف است. مباحثه به عنوان یک فرآیند تبادل نظر و گفتگو، معادل‌های مختلفی در زبان فارسی و دیگر زبان‌ها دارد. در زبان فارسی از واژه هایی مانند گفتگو، بحث، مناقشه، دیالوگ و گفتگوی انتقادی استفاده می­شود. گفتگو، به معنای تبادل نظر و صحبت کردن درباره یک موضوع است. بحث، به معنای بررسی و تحلیل یک موضوع به صورت منطقی و استدلالی است. مناقشه، وضعیت شدیدتر و جدی تری است و به معنای بحث و جدل درباره یک موضوع، معمولاً با دیدگاه‌های مخالف می باشد. دیالوگ که در اصل واژه ای انگلیسی و مصطلح است و به معنای گفتگوی دو یا چند نفر درباره یک موضوع خاص می باشد. و سرانجام گفتگوی انتقادی به معنای بررسی و نقد یک موضوع به صورت ساختاریافته می باشد. در زبان انگلیسی نیز معادل‌های مختلفی برای این منظور استفاده می شود که به برخی از آنها اشاره می شود:

دستگاه عصبی انسان

دستگاه عصبی انسان

این مجموعه آموزشی بر اساس #فیزیولوژی گایتون  و #بیولوژی_کمپبل برای درس #فیزیولوژی_اعصاب_و_غدد و #فیزیولوژی عمومی جهت استفاده دانشجویان علوم زیستی و پزشکی و المپیاد زیست شناسی تنظیم و تدوین شده است.

با مطالعه و نشر این مجموعه در آپارات از( #پویش_با_هم_مدرسه-بسازیم ) نیز حمایت کنید.

با تشکر

دکتر رضا مقدسی

1. مقدمه (https://www.aparat.com/v/lqvr02j) 

2. ساختار نورون (https://www.aparat.com/v/pukxr47/)

3. پتانسیل استراحت (https://www.aparat.com/v/zkvpqvu/)

4. پتانسیل عمل (https://www.aparat.com/v/kqvwb04/) 

5. سیناپس (https://www.aparat.com/v/qog23wm/) 

6. آناتومی و فیزیولوژی مغز انسان (https://www.aparat.com/v/kqd5fro)

 

#با_هم_مدرسه_بسازیم

#آموزش کلید طلائی توسعه پایدارِ متوازن است و معلمان مجریانِ شریفِ این هدف متعالی از طریق آموزش هستند. وظیفه ذاتی معلمان در طول تاریخ بشری، تربیت انسان ها برای نیل به اهداف والای تربیتی و آموزشی و ساختن جوامع مترقی و متعالی  است. بنابراین معلمانِ شریف و شایسته با عمل به وظایفِ خود انسان سازی و تاریخ سازی می نمایند.

و مدرسه جایگاه مقدسی است که این رسالت مهم در آن به سرانجام می رسد و در طول تاریخ جاری می شود.

#بنیاد_آموزشی_دکتر_مقدسی با اشراف به نقش بی بدیل معلم و مدرسه به دنبال بسط فرهنگ اصیل ایرانی-اسلامی در احیای آموزش اصیل و ماندگار است. برای نیل به این هدف مقدس، با استعانت از حضرت حق و امید به همکاری همه دلسوزان فرهنگ و ادب ایران زمین به ویژه اساتید دانشگاه و دانشجویان، دبیران و آموزگاران شریف ایران زمین در فضای مجازی و حقیقی  چشم امید دارد.

لذا از کلیه عاشقان فرهنگ و ادب ایران زمین به ویژه معلمان،  اساتید و دانش آموزان و دانشجویان در اقصی نقاط ایران و جهان استدعا داریم حداقل در دو مورد زیر به این پویش مقدس کمک نمایند:

1. عضویت در صفحات مجازی مربوط به این پویش در آپارات، ایتا و بله

https://www.aparat.com/Drrezamoghaddasi

https://eitaa.com/dr_rezamoghaddadi

https://t.me/dr_rezamoghaddasi52

2. تولید حداقل یک ویدئوی آموزشی جهت بارگذاری در صفحات این پویش
3. معرفی صفحات مربوط به پویش در فضا مجازی

ما بدان مقصدِ عالی نتوانیم رسید              هم مگر پیش نَهَد لطفِ شما گامی چند